Bemba

Bemba

Naród Zambii ma 73 plemiona, z których Bemba jest największym, stanowiąc około 36% populacji. Mają wyjątkową historię i fascynującą kulturę. Chcesz dowiedzieć się więcej o historii i kulturze tej grupy etnicznej? Zachęcamy do lektury poniższego artykułu.

Plemię Bemba
Źródło: http://thevagabound.tumblr.com/post/58776155476/photos-from-an-amazing-bemba-tribe-pre-wedding

Historia

Plemię Bemba wyemigrowałodo Zambii z Królestwa Luba (obecnie Demokratyczna Republika Konga) podczas migracji Bantu, która miała miejsce między XV, a XVII wiekiem. Legenda głosi, że wódz plemienia Luba, Mukulumpe, ożenił się z kobietą o imieniu Mumbi Lyulu Mukasa, należącą do klanu krokodyli (znanego jako klan Ng'andu). Miała synów zwanych Chiti, Nkole i Katongo, którzy po sporze opuścili królestwo Luba. Zabrali ze sobą część plemienia w tym swoją siostrę Chilufyę.

Aby rozszerzyć swoje królestwo, plemię Bemba napadło na mniejsze plemiona, zabierając ich ziemię, zasoby i kobiety. Nkole i Chiti w końcu zginęli i zostali pochowani w miejscu zwanym Mwalule, które obecnie jest królewskim cmentarzem pogrzebowym, gdzie pochowani są wszyscy wodzowie Bemby, zwani Chitimukulu. Syn Chilufy został koronowany na nowego wodza, dając początek dynastii królewskiej, która trwa do dziś. Bemba ostatecznie osiedlili się w dzisiejszej prowincji północnej Zambii.

Ojczyzna

Plemiona Bemba występują głównie w prowincjach Północnej, Luapuli, Muchinga, Centralnej i Copperbelt. Istnieją inne plemiona, takie jak Ushi, Lamba, Bisa, Chisha, Kunda, Lala, Lunda, Ng'umbo, Swaka, Tabwa i Unga, które mówią dialektami Bemba i są luźno związani z plemieniem Bemba, ale są uważane za niezależne plemiona.

Rolnictwo

Ze względu na zdegradowaną glebę Bemba praktykowali system rolniczy zwany "chitemene". Jest to system polegający na ścinaniu i paleniu krzewów i drzew, których popioły użyźniały i zmniejszały kwasowość gleby. Gdy ziemia zostanie wyjałowiona (po trzech lub czterech latach), plemię Bemba przenosi się na inny kawałek ziemi. Ze względu na coraz większą populację, i słabą wydajność, system chitemeński jest powoli zastępowany nowoczesnymi metodami uprawy ziemi.

Plemię Bemba
Źródło: http://thevagabound.tumblr.com/post/58776155476/photos-from-an-amazing-bemba-tribe-pre-wedding


Tradycyjna ceremonia

Bemba w celu upamiętnienia ich migracji do Zambii biorą udział w corocznym tradycyjnym festiwalu Ukusefya Pa Ngwena, który odbywa się w okręgu Mungwi. Podczas ceremonii Chitimukulu zostaje wyniesiony na tron w kształcie krokodyla. Przy akompaniamencie bębnów odbywają się tradycyjne tańce, oraz serwowane są napoje i tradycyjne jedzenie. Ukusefya Pa Ngwena odbywa się w sierpniu. W tym samym czasie odbywa się Dzielnica Bemba w Luwingu w Prowincji Północnej świętuje tradycyjną ceremonię Mukula Pembe, która odbywa się również w sierpniu.

Inicjacja

Podobnie jak wiele innych zambijskich plemion, ceremonie inicjacyjne odbywają się, gdy mężczyźni i kobiety osiągają dojrzałość płciową. Ceremonia żeńska inicjacji nosi nazwę "Chisungu". Ze względu na rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa, wiele tradycyjnych praktyk zostało zaniechanych i odbywają się tylko na obszarach wiejskich.Ceremonie inicjacyjna ma przygotować kobietę i mężczyznę do małżeństwa w tym celu kobiety zatrudniają doradczynię - nauczycielkę "chimbusa", która ma je przygotować do obowiązków małżeńskich. Nauczyć gotować wprowadzić w sprawy płci, małżeństwa, prokreacji i życia rodzinnego. Mężczyźni mają również swojego nauczyciela zwanego "Shibukombe".

Plemię Bemba
Źródło: http://thevagabound.tumblr.com/post/58776155476/photos-from-an-amazing-bemba-tribe-pre-wedding

Związek małżeński

Kiedy mężczyzna jest zainteresowany małżeństwem z kobietą, musi wykonać trzy rytuały:

  1. Zabrać do domu rodzinnego tabliczki zwane "tumbale" wypełnione pieniędzmi lub "insalamu" (żeton), w ten sposób pokazuje zaangażowanie, jakie ma wobec kobiety, którą zamierza poślubić. Obie rodziny akceptują i uznają zamiar swoich dzieci.
  2. Nkobekela jest okresem, który upływa od momentu przyjęcia insalamu przez stronę kobiety aż do ślubu lub dnia ślubu. W tym czasie obaj partnerzy lepiej poznają siebie i swoje rodziny.
  3. Amatebeto jest to praktyka rytualna dla społeczności i związku między dwiema rodzinami. Rodzina kobiety przygotowuje ucztę dla rodziny mężczyzny.

Przedślubny bankiet o nazwie "Icilanga Mulilo" odbywa się dla pana młodego. To dosłownie oznacza "pokaż ogień", odnosząc się do faktu, że posiłki zostały ugotowane na tradycyjnym palenisku. Celem tego wydarzenia jest pokazanie rodzinie pana młodego, że jego panna młoda jest biegła w gotowaniu różnorodnych posiłków. Oznacza to również, że pan młody może jeść w domu swoich teściów. Po kilkuletnim małżeństwie Bemba, rodzina kobiety ma wyrazić uznanie dla męża, organizując "Matebeto", które przypomina bankiet przedślubny, ale z większą ilością jedzenia. Ostatnią z tradycji przedślubnych związanych z żywnością jest "Ukonkola". Jest to posiłek przygotowany przez rodziców panny młodej dla pana młodego i daje mu prawo do podejmowania decyzji w imieniu starszych rodziny panny młodej.

Tożsamość

Członków plemienia Bemba można było rozpoznać po charakterystycznych bliznach - skaryfikacjach na ich twarzach. Wykonywane były na twarzy dziecka ostrym specjalnie do tego przeznaczonym narzędziem. Miało to chronić dziecko przed złymi duchami.

Plemię Bemba
Źródło: http://thevagabound.tumblr.com/post/58776155476/photos-from-an-amazing-bemba-tribe-pre-wedding


Mity

Bemba ma wiele mitów, głównie związanych z akwenami wodnymi. Na przykład, mieszkańcy w pobliżu wodospadu Chishimba wierzą, że istnieje duch zwany Mutumuna, złożony z brata i siostry, którzy prawdopodobnie spadli z nieba.

Jak wszystkie inne plemiona w Zambii, Bemba je podstawową narodową potrawę "nshima", jest to gęsta papka ugotowana na wodzie z mączki kukurydzy i kasawy, je się ją z mięsem kozy, kurczaka i warzywami. Daniu towarzyszy napój z sfermentowanych korzeni i mączki kukurydzianej i sorgo nazywa się Chibuku Shake Shake - jest to lokalne piwo.

Dorota i Mariusz

O AUTORACH

Witamy na naszym blogu "Twój Kawałek Afryki", inspiracją do jego powstania były nasze trwające już ponad 20 lat coroczne pobyty na tym kontynencie. Chcemy się tutaj podzielić naszą fascynacją Afryką, jej przyrodą, historią ludzi tam mieszkających i niesamowitą mozaiką występujących kultur oraz przeżytym przez nas licznymi przygodami.

Dorota i Mariusz

polub nas na facebooku

zdjęcia z podróży

Dołącz do naszego newsletter!

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów