Berberowie

Berberowie

Przed inwazją Arabów w VII wieku, Berberowie byli chrześcijanami, Żydami, albo animistami. Kim są animiści? Animiści wierzą, że nie tylko ludzie mają dusze, ale mają ją także wszystkie rośliny, zwierzęta oraz ziemia. Po podbiciu przez naród arabski Berberowie zostali zmuszeni do przejścia na islam.

Berberowie mają długą historię, z której wiele faktów zostało pominiętych, ponieważ w starożytności nie posiadali języka pisanego. Pierwszy istotny punkt w ich historii pojawił się wraz o okryciem malowideł jaskiniowych. Północnoafrykańskie malowidła jaskiniowe z okresu 12 000 lat znaleziono w Tadrart Acacus w Libii. Wiele obrazów przedstawia działalność rolniczą i zwierzęta domowe.

Plemię Berberów
Źródło: https://www.ryanmccarrel.com Photo by Ryan McCarrel

Religia

Większość społeczności berberyjskiej to muzułmanie. Mniejszą, choć nadal liczną społeczność żydowską Berberów można było znaleźć w Maroku aż do lat 60. XX wieku. Aktualnie, liczba ta jest znacznie mniejsza w wyniku emigracji. Wielu chrześcijańskich Berberów również zdecydowało się wyjechać, kierując się głównie do Francji. W Maroku pozostali nieliczni.

Berberska struktura społeczna

W każdym plemieniu istnieje bardzo wyraźna hierarchia, ale sposób w jaki reguluje się łańcuch dowodzenia, zależy od regionu. Każde plemię posiada przywódcę, a w okresie średniowiecza zdarzało się, że na tron zasiadały także kobiety. Najbardziej znaną przywódczynią jest Kabylia, która walczyła za swój lud przeciwko Francuzom.

Zazwyczaj to mężczyźni wybierają sobie żonę spośród swojego plemienia, choć w niektórych grupach etnicznych decyzja ta należy do rodziny przyszłego pana młodego. Inaczej jest w plemieniu Tuaregów, gdzie to kobieta wybiera mężczyznę, z którym chciałaby się pobrać. Od plemienia zależeć będzie, czy struktura rodziny jest patriarchalna czy matriarchalna. Ścisłe przestrzeganie zwyczajów dało Berberom silne poczucie jedności i chroniło ich kulturę.

Plemię Berberów
Źródło: https://www.atlasofhumanity.com/berbers Photo by Ryan McCarrel

Festiwal „Fantasia”

Jest to jeden z najpopularniejszych festiwali, który znany jest także jako gra w proch strzelniczy. Gdy bitwy toczyły się na koniach, Berberowie byli uzdolnionymi jeźdźcami, a ich umiejętności stanowiły silny atut w walce. Dziś to samo jeździectwo jest prezentowane jako występ podczas lub na zakończenie berberyjskiego wesela. Obyczaj ten kultywowany jest również na uroczystościach religijnych lub kulturalnych.

Występ jest radosnym i kolorowym pokazem profesjonalnej jazdy. Grupa jeźdźców zdobionych w tradycyjne stroje, ustawionych w rzędzie na koniach. Pędzą naprzód z dużą prędkością na około 200 metrów, po czym rozpalają starą broń prochową w powietrzu, jednocześnie tworząc jeden zsynchronizowany dźwięk. Do tego celu niezbędna jest umiejętność. Jeźdźcy muszą nie tylko utrzymywać konie w linii prostej podczas szarżowania do przodu, ale także wystrzelić z broni w tym samym momencie.

Gra o proch strzelniczy jest inspirowana strategią wojenną używaną przez berberyjskich wojowników, którzy atakowali swoich wrogów na pustyni. Dziś jest uważana za formę sztuki walki i kultury.

Berberowie
Źródło: https://www.atlasofhumanity.com/berbers Photo by Ryan McCarrel

Imilchil Betrothal Festival

Święto Betrothal w Imilchil to pełna muzyki taneczna uczta z kolorową tradycyjną odzieżą. Jest obchodzony na cześć legendy o dwojgu kochanków, którym zakazano pobranie się, ponieważ pochodzili z rodzin różnych plemion. Konserwatywne sztywne reguły społeczne sprawiły, że mężczyźni i kobiety z różnych plemion nie mogli wziąć ślubu. Legenda opowiada historię młodej pary z różnych plemion, którzy spotkali się pewnego dnia, a uczucie między nimi nieoczekiwanie wybuchło. Ich miłość była jednak zakazana, a oni w żałobie łkali aż do śmierci. Ich łzy wytworzyły dwa jeziora; jego nazywa się Isli i jej Tislit.

Ich śmierć ogłuszyła i zasmuciła dwie rodziny. Od tego momentu rodziny zdecydowały, że jeden dzień w roku młodzi mężczyźni i kobiety z różnych plemion będą mogli się spotkać i poślubić.

Mężczyźni i kobiety ubierają się w najpiękniejsze stroje. Panowie w bieli z dużymi błyszczącymi sztyletami zwisającymi po bokach, które świadczą o ich zamożności. Panie z kolei ozdabiają się klejnotami i zakładają najlepsze sukienki, aby wyglądały najpiękniej jak to tylko możliwe. To kobiety wybierają w tym dniu (a mężczyźni stają na widoku) swoją bratnią duszę. Gdy kobieta dokona wyboru, chwyta za ręce swojego mężczyznę i będzie z nim spacerować. Rozmawiają i "negocjują", a jeśli będą zadowoleni z uzgodnień, udają się do swoich rodzin, aby przedstawić swojego nowego partnera. W dalszej kolejności kierują się do namiotu skrybów, gdzie zostaną ogłoszeni mężem i żoną. Festiwal trwa 3 dni, dając kobietom dużo czasu do namysłu i dokonania najlepszego dla nich wyboru.

Festiwal Betrothal to także targi, na których sprzedawane są towary oraz rozstrzygane są spory o ziemię. W ostatni dzień festiwalu/targów odbywa się wielka uczta wraz z tańcami i muzyką.

Festiwal Betrothal jest ogromną atrakcją każdej podróży kulturalnej do Maroka. Turyści są jednak tylko obserwatorami podczas uroczystości. W ten sposób autentyczność wydarzenia jest chroniona.

Berberowie
Źródło: https://www.atlasofhumanity.com/berbers Photo by Ryan McCarrel

Sztuka i kultura berberyjska

Kultura i tradycje w obrębie każdej berberyjskiej społeczności są bardzo plemienne i będą się różnić w zależności od regionu. Berberowie prowadzą koczowniczy tryb życia - wspólnota przeprowadza się, aby zapewnić zwierzętom wypas, wodę i schronienie. Pozwala to kobietom na ciągłe zbieranie różnorodnych roślin, których używają do barwienia wełny i bawełny. Zwierzęta hodowlane dostarczają im wełnę, której używają do tkania kilimów (dywanu). Czasami są one przeznaczone do użytku osobistego, choć często są sprzedawane na lokalnych targowiskach. Wzory wplecione w kilimy są charakterystyczne dla plemienia i regionu. Marokańskie berberyjskie kobiety lubią upiększać swoje kilimy frędzlami i cekinami, podczas gdy inni tkacze berberyjscy z różnych regionów będą po prostu używać wzorów geometrycznych, takich jak diamenty i trójkąty.

Sztuka berberyjska jest w przeważającej mierze wytwarzana i wyrażana jako przedmioty do noszenia lub użytku, takie jak wyroby garncarskie, meble, tkaniny, biżuteria lub dywany.

Dorota i Mariusz

O AUTORACH

Witamy na naszym blogu "Twój Kawałek Afryki", inspiracją do jego powstania były nasze trwające już ponad 20 lat coroczne pobyty na tym kontynencie. Chcemy się tutaj podzielić naszą fascynacją Afryką, jej przyrodą, historią ludzi tam mieszkających i niesamowitą mozaiką występujących kultur oraz przeżytym przez nas licznymi przygodami.

Dorota i Mariusz

polub nas na facebooku

zdjęcia z podróży

Dołącz do naszego newsletter!

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów